DNS Nedir, Ne İşe Yarar? Nasıl Değiştirilir?

DNS internet kullanıcılarının dijital ortamda sıklıkla karşılaştığı terimlerden birisidir. Web sitelerinin kullanılmasıyla bağlantı olan bu terimin ne olduğu, ne işe yaradığı, çalışması ve değiştirilmesi başta olmak üzere DNS ile ilgili merak edilenleri açıklamaya çalışacağız.

DNS Nedir?

Türkçe açılımı Alan Adı Sistemi olan DNS, İngilizce olarak Domain Name System olarak adlandırılır. DNS, web sitelerinin sahip olduğu IP adreslerine alan adlarıyla ulaşılması için hazırlanmış bir sistemdir. Alan adları en fazla 256 karakterde olup IP adresleri yerine kullanılırlar. Böylelikle internet kullanıcıları alan adlarını yazarak kısa sürede istedikleri internet sitesine erişim sağlarlar.

IP adreslerinin anlaşılır hale gelmesini sağlayarak internette dolaşımı kolaylaştıran DNS ilk olarak 1970’li yıllarda ortaya çıkan bir sistemdir. Bu sistemin kurulma amacı ArpaNet internet ağını kullanan cihazların IP adresleri yerine alan adlarından yararlanmasını ve kayıtlarının tutulmasını sağlamaktır.

Bu sistem zaman içerisinde ArpaNet dışında internet ağlarında da kullanılmaya başlanmış ve günümüze kadar ulaşmıştır. DNS sisteminde hem IP adresleri hem de alan adlarının kayıtları tutulur. Bu kayıtlar bilgisayarlar üzerinde bulunan HOST.TXT dosyalarındadır.

DNS Ne İşe Yarar?

Alan Adı sistemi ya da kısa ismiyle DNS web sitelerinin sahip olduğu alan adlarının ve IP adreslerinin kayıtlarının tutulmasını sağlar. Web sitelerinin IP adresleri rakamlardan oluştuğu ve her sitenin rakamlardan oluşan IP adresinin akılda tutulamaması nedeniyle bu sistem geliştirilmiştir.

DNS alan adlarının IP adresine çevrilerek siteye ulaşımın sağlanmasında BIND yazılımından yararlanır. Böylelikle saniyeler içerisinde yaşanan çevirim sayesinde kısa süre içerisinde istenilen web sitesine giriş yapılır. Yazılan adrese girmek uzun sürüyorsa kullanılan DNS değiştirilerek girişin kolaylaştırılması da mümkün olur.

Kullanıcıların girmek istedikleri bir web sitesinin IP adresi 172.217.17.174 şeklinde ise her seferinde bu numaraları hatırlamak zordur. DNS ise bu numaraları girmek yerine IP adresi ile eşleştirilmiş olan Google.com alan adının girilerek erişimin saniyeler içerisinde tamamlanmasını sağlar.

DNS Nasıl Çalışır?

DNS alan adlarının ve IP adreslerinin kayıtlarını tutan bir sistemdir. Kayıtların tutulması için öncelikle tarayıcılara yazılan alan adlarının çözümlenmesini sağlar. Bu çözümleme DNS istemcileri ve çözümleyiciler tarafından yapılır. Yapılan çözümleme ile girilen alan adının hangi IP adresine karşılık geldiği bulunur. Alan adının IP adresi karşılığının bulunmasının sonrasında eşleştirme yapılır. Eşleştirme sonucunda DNS sunucuları tarafından arama yapan kişinin IP adresinde barınan web sitesine ulaşması sağlanır.

DNS Neden Değiştirilir?

İnternet kullanıcılarının web sitelerine ulaşmalarını cihazlarının sahip olduğu DNS ayarları sağlar. DNS sisteminde alan adı ve IP adreslerinin barındırılmasıyla kolayca erişim sağlanır. Ancak belirli zamanlarda yazılan sitelere erişimin sağlanması mümkün olmaz.

Bunda web sitelerinin farklı yapılara sahip olması, internet güvenliğinin tehlike altında olması ve internet servis sağlayıcısı DNS adresinin çok fazla kullanılmış olması etkilidir. Bu durumda internet hızını artırmak, sitelere girişi sağlamak ve güvenlik için DNS ayarlarını değiştirmek gerekir.

DNS Sunucuları ve IP Adresleri

Kaynak Primary DNS (Birincil DNS) Secondary DNS (İkincil DNS)
Google 8.8.8.8 8.8.4.4
Quad9 9.9.9.9 149.112.112.112
OpenDNS Home 208.67.222.222 208.67.220.220
Cloudflare 1.1.1.1 1.0.0.1
Clean Browsing 185.228.168.9 185.228.169.9
Alternate DNS 76.76.19.19 76.223.122.150
AdGuard DNS 94.140.14.14 94.140.15.15

Flush DNS (DNS Önbellek Temizleme) Nedir? Nasıl Yapılır?

  • Windows+ R tuşlarında aynı anda basın.
  • Açılan pencereye cmd yazarak Tamam tuşuna basın.
  • Terminal penceresi açılacak. Bu pencerede sırasıyla
  • ipconfig/flushdns yazın Enter’a basın.
  • ipconfig/release yazın Enter’a basın.
  • ipconfig/renew yazın Enter’a basın.
  • Son olarak Exit yazarak çıkın.

DNS Nasıl Değiştirilir?

Web sitelerine girişi kolaylaştıran DNS sunucularının her zaman olumlu cevap vermesi mümkün olmaz. Sunucudan cevap alamayan ve sitelere giremeyen kişiler DNS ayarlarını değiştirerek erişim sağlama imkanı bulurlar. DNS ayarlarının değiştirilmesi için kişilerin kullanabilecekleri birden fazla yol vardır.

Bu yollar şunlardır;

  • Windows işletim sisteminde DNS değiştirmek
  • Linux işletim sisteminde DNS değiştirmek
  • Android işletim sisteminde DNS değiştirmek
  • IOS işletim sisteminde DNS değiştirmek
  • MacOS işletim sisteminde DNS değiştirmek
  • Windows 10 işletim sisteminde DNS değiştirmek

Bu yöntemlerden biri kullanılarak değişimin yapılması mümkündür. Ancak kullanıcıların Alan Adı Sistemi adreslerini değiştirmeden önce kullanacakları sunucunun güvenilir olduğundan emin olmaları gerekir. Aksi takdirde istenmeyen sorunlarla karşılaşmaları mümkündür.

Windows İşletim Sisteminde DNS Değiştirme

Windows işletim sistemini kullanan bilgisayarlarda DNS adresini değiştirmek isteyen kişilerin değişim işlemini yapması oldukça kolaydır.

Windows üzerinde DNS değiştirmek için uygulanacak adımlar şöyledir;

  • Başlat menüsünden Denetim Masasına ulaşılır.
  • Denetim Masası’ndan Ağ ve İnternet seçilir.
  • Ağ ve İnternet sayfasından Ağ Bağlantıları bölümüne ulaşılır.
  • Bilgisayar tarafından kullanılan ağ bağlantısı seçilir ve sağ tıklanır. Açılan menüden Özellikler seçilir.
  • Açılan sayfada bulunan Ağ İletişimi seçilir ve menüden İnternet Protokolü Sürüm 4 sekmesi işaretlenir.
  • Özellikler bölümü seçilir ve açılan sayfadan Genel seçilir.
  • Genel bölümünde yer alan DNS sunucu adresini otomatik olarak al işareti kaldırılarak onun yerine Aşağıdaki
  • DNS sunucu adreslerini kullanan aktif hale getirilir.
  • Tercih edilen DNS sunucusu ve Diğer DNS sunucusu bölümleri doldurulur.

Adreslerin girilmesinin ardından Tamam butonuna tıklanarak DNS ayarı değişimi tamamlanır. Değişimin ardından bilgisayar yeniden başlatılır. Bilgisayar yeniden başlatıldıktan sonra tarayıcıya alan adı yazılarak web sitesine erişim sağlanır.

Linux İşletim Sisteminde DNS Değiştirme

Kişilerin Linux işletim sistemi kullanmaları durumunda DNS ayarlarını değiştirmek için izlemeleri gereken yol değişir. Çünkü her işletim sisteminin kendine uygun çalışma yapısı vardır.

Linux üzerinde DNS ayarını değiştirmek için ilk olarak DNS adreslerinin tutulduğu resolv.conf dosyasını vim editörü kullanarak açmak gerekir. Bilgisayarda bu editör yoksa önce editörün yüklenmesi gerekir. Editörde dosya açıldığında siyah renkli Dos ekranında kullanılmakta olan DNS adresi görülür. Bu adres yerine yazılacak adres belirlendikten sonra i harfine basılır. Böylelikle İnsert aktif hale gelir.

Sayfaya nameserver yazan bölüme kullanılacak DNS sunucu adresleri yazılır. Adreslerin yazımı sonrasında ESC tuşuna basılarak :wg komutu yazılır. Bu komut DNS adresinin editöre kaydedilmesini sağlar. Kaydın ardından DNS adresinin bilgisayar kapatıldığında silinmemesi için chattr +i /etc/resolv.conf komutu yazılır ve işlem tamamlanır. Böylelikle yazılan DNS sunucusu üzerinden web sitelerine erişim sağlanmaya başlar.

Android İşletim Sisteminde DNS Değiştirme

Mobil teknolojinin artmasına bağlı olarak kişiler internet kullanımını mobil cihazlar üzerinden yaparlar. Bu nedenle zaman zaman mobil cihazlar üzerinde de DNS değişikliği yapmak gerekir. Değişikliği yapmak için mobil cihazın sahip olduğu işletim sistemine uygun işlemlerin yapılması gerekir.

Android işletim sistemine sahip olan bir cihazda DNS değiştirmek için cihazın Ayarlar bölümü açılır. Ayarlar içerisinden Wifi seçilir. Wifi sayfasında yer alan Ağ Ayarlarını Göster seçeneği tıklanır. Açılan sayfadan Gelişmiş Ayarları Göster seçilir. Sayfada görülen IP Ayarları: Statik bölümüne ulaşılarak DNS ayarlarının değiştirilmesi sağlanır.

IOS İşletim Sisteminde DNS Değiştirme

Mobil cihazlarda Android işletiminin dışında IOS işletim sistemi de kullanılır. IOS işletim sistemini kullanan cihazların DNS ayarlarını değiştirmek Android cihazlardan biraz farklıdır. Bu nedenle cihaz sahiplerinin doğru adımları öğrenerek uygulaması gerekir.

IOS cihazlarda DNS ayarı değiştirilmek istendiğinde Ayarlar menüsüne girilerek Wifi seçilir. Kullanılan Wifi ağı seçilerek ağın yanında yer alan info işaretine dokunulur. Dokunma sonrası açılan menüde DNS bilgileri yer alır ve bu bölüme istenilen DNS adresi yazılır. Yazılan bilgiler kaydedildikten sonra çıkış yapılır. Kaydın tamamlanmasının ardından yeni DNS adresleri vasıtasıyla internete girmek mümkün olur.

MacOS İşletim Sisteminde DNS Değiştirme

Cihazlarında MacOS işletimini kullanan kişilerin DNS ayarlarını değiştirmesi mümkündür. Değişimin yapılabilmesi için öncelikle cihazın İnternet Bağlantısı ayarlarına ulaşılır. Açılan menüden Wifi ve ardından Ağ Tercihleri seçilir.

Açılan sayfanın sağ alt bölümünde yer alan İleri Düzey butonu seçilir. Açılan sayfada üstte yer alan bölümden DNS seçilir. Sayfada + işareti tıklanarak kullanılmak istenen DNS adresi yazılır. Adresin yazılmasından sonra Tamam butonuna tıklanır. Bu işlemin ardından cihaz yeniden başlatılır ve açılan cihaz yeni DNS adresi ile kullanılmaya başlanır.

Windows 10 İşletim Sisteminde DNS Değiştirme

Windows 10 işletim sisteminin yapısı diğer Windows işletim sistemlerinden farklı olduğu için DNS ayarlarını değiştirme yolunda da farklılık görülür.

Windows 10 kullanıcılarının DNS değiştirmek için izlemeleri gereken adımlar şöyledir;

  • Klavyeden Windows tuşuna tıklanır.
  • Açılan menüden Ayarlar seçilir.
  • Ayarlar sayfası açıldığında Ağ ve İnternet tıklanır.
  • Durum menüsünde yer alan Ağ Ayarlarınızı Değiştirin bölümünden Bağdaştırıcı Seçeneklerini Değiştir tıklanır.
  • Açılan Ağ Bağlantıları sayfasından kullanılan Ağ Bağlantısı seçilir. Bu genellikle Wifi olur.
  • Wifi seçildikten sonra sağ tıklayarak Özellikler menüsü açılır.
  • Wifi Özellikler menüsündeki Ağ İletişimi bölümünde İnternet Protokolü Sürümü 4 seçilir. Seçimin ardından Özellikler’e tıklanır.
  • Açılan sayfada Genel bölümünden Aşağıdaki DNS sunucu adreslerini kullan aktif hale getirilir. Kullanılmak istenen DNS adresleri girilir.
  • DNS adreslerinin girilmesinin ardından Tamam butonu tıklanır. Böylelikle adresler kaydedilmiş olur. Bu sayede yeni DNS adresleri kullanılarak web sitelerine erişim sağlamak mümkün olur.
Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir